|
Người Dao ở Sa Pa biến di sản thành sản phẩm du lịch
|
Ở vùng núi cao, người Dao Sa Pa tỉnh Lào Cai Việt Nam biết phát huy lợi thế di sản văn hoá phong phú, giàu bản sắc trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Tìm hiểu quá trình “biến di sản văn hoá trở thành tài sản du lịch” của người Dao Sa Pa nhằm mục đích tìm hiểu kinh nghiệm phát huy lợi thế bản sắc văn hoá dân tộc nhằm phát triển sản phẩm du lịch. Đồng thời cũng nghiên cứu mối quan hệ giữa vấn đề khai thác tài nguyên du lịch với bảo vệ văn hoá truyền thống, xây dựng phương thức phát triển du lịch bền vững.
|
|
Lễ Thanh minh của người Dao họ ở Khe Mụ, xã Sơn Hà, huyện Bảo Thắng
|
Thanh minh tiếng Dao họ gọi là “Thanh mành”, nghĩa là trong sáng, tinh khiết, thanh tịnh. Người Dao họ không tổ chức tết Thanh minh theo tiết ghi trong lịch âm mà tổ chức vào dịp mồng 3 tháng 3 (Âm lịch). Tuy không phải là nghi lễ của cộng đồng nhưng lại vô cùng quan trọng đối với tất cả các gia đình người Dao họ nơi đây. Những gia đình có bát hương đều phải tổ chức lễ cúng thanh minh, chỉ những hộ mới dựng nhà chưa có bát hương mới không làm. Đối tượng thờ cúng trong lễ Thanh minh là tổ tiên mà người Dao họ gọi là “Thám đai”, nghĩa là thờ ba đời tổ tiên. Trong dân gian người Dao họ còn gọi cách khác là cúng ma “nám ngoặn”, nghĩa là cúng ma hay cúng cụ.
|
|
“Đánh thức hồn sách cổ”
|
Người Dao di cư đến Việt Nam từ thời nhà Lý đến đầu thế kỷ XX. Họ có kho tàng sách cổ đồ sộ, đó là một di sản văn hoá quan trọng góp phần tạo lập văn hoá tộc người Dao. Sách cổ người Dao có nhiều giá trị về lịch sử, nhân học, văn học dân gian, ngôn ngữ, văn hoá...Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, kho tàng tri thức cộng đồng vô giá này của người Dao đang càng ngày bị mai một nhanh chóng.
|
|
Vấn đề bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc ít người ở Lào Cai
|
(tiếp theo kỳ trước và hết)
- Chương trình sưu tầm và bảo tồn sách cổ, chữ viết cổ và tiếng nói của các dân tộc ít người cũng được coi trọng. Sau khi được Văn phòng quỹ Ford Hà Nội tài trợ, đề án “Bảo tồn sách cổ người Dao” đã được tiến hành rộng khắp vùng người Dao ở Lào Cai. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tiến hành khảo sát 466 làng người Dao, thống kê hơn 10 vạn cuốn sách cổ, vận động nhân dân bảo tồn sách cổ, đóng dấu di sản văn hóa ở từng cuốn sách nhằm tránh tình trạng bán sách cổ cho người nước ngoài.
|
|
Vấn đề bảo tồn di sản văn hoá các dân tộc ít người ở Lào Cai
|
Lào Cai là một tỉnh đa dân tộc, đa văn hóa. Riêng cộng đồng tộc người cư trú thành làng, bản ở Lào Cai đã có tới 13 dân tộc với 25 ngành, nhóm khác nhau. Kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể rất phong phú. Di sản văn hóa Lào Cai tạo thành bản sắc riêng và cũng là nguồn lực cho Lào Cai phát triển. Nhưng hiện nay trước làn sóng đô thị hóa, trong điều kiện mở cửa và giao thương phát triển mạnh, Lào Cai ở gần biên giới với Trung Quốc, di sản văn hóa các dân tộc có nguy cơ bị mai một nhanh chóng .Trong điều kiện hội nhập phát triển mạnh, một vấn đề đặt ra là phải bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc ít người ở Lào Cai. Nhưng muốn bảo tồn được các di sản văn hóa đòi hỏi phải thay đổi về mặt nhận thức, có quan điểm chỉ đạo mang tính chất khoa học đồng bộ của các cấp đảng, chính quyền. Mặt khác, phải xây dựng được các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp.
|
|
Kiến trúc độc đáo của nhà trình tường
|
Phương cách làm nhà trình tường của đồng bào Mông ở thôn Hồng Ngài rất đặc biệt. Theo ông Vàng A Sử, dân tộc Mông, năm nay 44 tuổi, Chủ tịch UBND xã Y Tý, thì trước khi làm nhà trình tường, các gia đình người Mông phải xem ngày giờ tốt, chọn miếng đất lành bằng phẳng, rộng cỡ 40 - 50 m2, rồi mổ gà nấu xôi cúng tế, cầu mong cho ngôi nhà mình sắp làm sẽ bền vững, thọ tới trăm năm.
|
|
Bảo tồn và phát huy di sản sách cổ của người Dao ở Lào Cai
|
ND - Sách cổ của người Dao là di sản văn hóa quan trọng có nhiều giá trị về lịch sử, văn học, tín ngưỡng... Sách cổ là nguồn tư liệu, là "chìa khóa" để mở cánh cửa nghiên cứu văn hóa tộc người Dao.
|
|
Sách cổ người Dao: Bảo tồn còn khó khăn!
|
Mới đây, UBND tỉnh Lào Cai đã cho phép Sở VH-TT&DL khắc một con dấu vuông, mực đỏ, với dòng chữ "Di sản văn hóa" để "triện" vào các cuốn sách cổ.
|
|
Thuốc tắm người Dao
|
Thuốc tắm là một đặc trưng của người Dao, có giá trị chữa bệnh, tăng cường sức khỏe. Vốn quý này được nhân rộng dưới những hình thức khác nhau. Thiennhien.net xin giới thiệu với bạn đọc bài viết của TSKH Trần Công Khánh đã đắng trên báo Khoa học & Đời sống.
|
|
Đánh thức kho sách cổ của người Dao ở Lào Cai
|
Trước nguy cơ mai một ngày càng cao kho tàng sách cổ của người Dao tỉnh Lào Cai, năm 2006, Sở Văn hoá - Thông tin Lào Cai, nay là Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lào Cai đã xây dựng dự án bảo tồn kho tàng sách cổ và chữ Nôm Dao trên phạm vi toàn tỉnh.
|
|
.gif)
.gif){kind=logo}
Điện thoại: 0203 842773
